x

Zalety karmienia piersią

Wyłączne karmienie piersią do minimum 6 miesiąca życia dziecka to „złoty standard” żywienia niemowląt, uznany przez Amerykańską Akademię Pediatryczną czy WHO1,2. Mleko ludzkie to zmieniający się dynamicznie aktywny biologicznie płyn, oparty o unikalną kompozycję czynników przeciwzapalnych, czynników wzrostu (EGF, IGF-I, czynniki wzrostu neuronów), substancji aktywnych immunologicznie (laktoferryna, leukocyty, IgA, lizozym), prebiotyków (oligosacharydy ludzkiego mleka), minerałów, witamin, mikro-i makroelementów. Składniki te spełniają nie  tylko  funkcje odżywcze, ale także zapewniają aktywną ochronę przed  czynnikami chorobotwórczymi oraz mają działanie immunomodulacyjne3.

Matka 

Korzystny wpływ w aspekcie krótkoterminowym4-,6:

  • mniejsze ryzyko krwawienia, krótszy okres krwawienia po porodzie 
  • szybsza inwolucja macicy 
  • niepłodność laktacyjna, w przypadku wyłącznego karmienia piersią (w odpowiednim natężeniu oraz czasie trwania jednej sesji karmienia),  mniejsza utrata krwi w związku z zatrzymaniem miesiączek. 
  • mniejsze ryzyko depresji poporodowej u matek karmiących piersią vs matki niekarmiące 
  • lepsza więź emocjonalna z dzieckiem 
  • szybszy powrót do figury sprzed ciąży 

Korzystny wpływ w aspekcie  długoterminowym4-6, :

  • redukcja ryzyka zachorowania na cukrzycę typu II o 4-12% u kobiet u których nie występowała cukrzyca ciążowa
  • redukcja ryzyka choroby nowotworu sutka, jajnika (w przypadku całościowego czasu karmienia piersią >24 miesięcy  
  • redukcja ryzyka choroby nowotworowej piersi w zależności od długości czasu trwania karmienia piersią 
  • mniejsze ryzyko wystąpienia osteoporozy i złamania szyjki kości udowej w okresie pomenopauzalnym 
  • rzadsze występowanie nadciśnienia tętniczego, cukrzycy, hiperlipidemii i chorób układu krążenia w okresie pomenopauzalnym 

Dziecko  

Korzystny wpływ w aspekcie krótkoterminowym4-6 

Karmienie piersią zapewnia dostarczenie wszystkich niezbędnych substancji aktywnych z mlekiem matki, które  korzystnie wpływają na zdrowie dziecka. Wyłączne karmienie piersią redukuje przypadki:

  • Chorób układu oddechowego, redukcja hospitalizacji z powodu infekcji  o 72% 
  • Zakażeń układu moczowego 
  • Zakażeń układu pokarmowego (biegunki)redukcja o 2/3 częstości występowania, a ochronny efekt utrzymuje się przez 2 miesiące po zaprzestaniu karmienia piersią 
  • Zapalenia ucha środkowego, ponad 3-krotna redukcja u niemowląt karmionych wyłącznie piersią przez ponad 3 miesiące 
  • Martwicze zapalenie jelit (NEC), redukcja występowania o 77%! u wcześniaków karmionych pokarmem matki vs karmionych mieszanie
  • Posocznicę, bakteriemię 
  • SIDS- zespół nagłego zgonu niemowląt, wyłączne karmienie piersią zmniejsza ryzko 4-krotnie
  • Bakteryjne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych 
  • zmniejszona umieralność z powodu zakażeń układu oddechowego i pokarmowego
  • -prawidłowa masa ciała w 6 miesiącu życia (>50 centyla) oraz brak deficytów wzrostu 

Korzystny wpływ w aspekcie długoterminowym4-6

  • mniejsze ryzyko nadwagi i otyłości, każdy miesiąc karmienia piersią zmniejsza ryzyko o 4%
  • redukcja ryzyka cukrzycy typu I i II
  • białaczki limfatycznej i szpikowej, choroby Hodkina (ziarnica złośliwa) 
  • korzystny wpływ na inteligencję dziecka 

Nowsze badania dotyczące długoterminowego korzystnego wpływu karmienia piersią odnoszą się do inteligencji dziecka (warto tutaj podkreślić, że nie można generalizować, że każde dziecko nie karmione piersią automatycznie jest mniej inteligentne, badania są po to, aby wykazywać co można zrobić, aby pozytywne wpływać na rozwój dziecka, w tym jego inteligencję).

  • Badanie  brazylijskie obejmowało prawie 3400 30-latków,  którzy zostali zakwalifikowani do badania podczas niemowlęctwa7. Dłuższy okres karmienia wpływał korzystnie na inteligencję w wieku dorosłym, jednocześnie takie osoby  miały dłuższą historię edukacji szkolnej oraz o prawie 20% wyższy średni przychód w porównaniu do osób karmionych piersią poniżej 1 miesiąca. Według analiz inteligencja była aż w 72% odpowiedzialna za osiąganie wyższego przychodu. Należy jednak podkreślić, że innymi czynnikami, które także wpływają na wyższe wyniki IQ jest edukacja matki, status rodziny czy masa urodzeniowa7.
  • Badanie z 2013 z udziałem ponad 1300 kobiet i ich dzieci wykazało, że karmienie piersią przez minimum 6 miesięcy ma związek z lepszymi wynikami testów na inteligencję w tym zdolności poznawczych i wysławiania się w wieku 3 i 7 lat8.  Wyłączne karmienie piersią przekładało się na ponad 3 punkty więcej w teście poznawczym w wieku 3 lat w porównaniu z dziećmi niekarmionymi piersią. W wieku 7 lat dzieci karmione wyłącznie piersią osiągały lepsze wyniki w teście inteligencji werbalnej  – każdy miesiąc wyłącznego karmienia piersią (6 miesięcy) skutkował poprawą oceny o  5 punktów8.
  • mniejsze ryzyko wystąpienia atopowego zapalenia skóry, oddechowej manifestacji alergii (po >3 miesiącach wyłącznego karmienia piersią) w dzieciństwie 
  • Wyniki meta-analizy dostępnych badań  z 2011 wykazały, że wyłączne karminie piersią powyżej 3 miesięcy wpływa korzystnie na redukcję występowania astmy, atopowego zapalenia skory, nawet u dzieci obciążonych wywiadem rodzinnym9 
  • korzystny wpływ na ułożenie zębów mlecznych (zgryz) 
  • Badanie wykonane z udziałem 1377  brazylijskich dzieci  w wieku 3-6 lat wykazało, że im dłuższy czas karmienia piersią (powyżej 12 miesięcy) tym ryzyko wystąpienia przodozgryzu jest ponad 20 -krotnie mniejsze w porównaniu do dzieci nigdy nie karmionych  piersią i 5-krotnie mniejsze niż u dzieci karmionych między 6 a 12 miesięcy.10

Nowe odkrycia, które wskazują na głęboką złożoność ludzkiego mleka – substancje te nie występują w mieszance!

HAMLET (human alpha-lactalbumin made lethal czyli tumar cells – ludzka alfa-albumina, która okazała się zabójcza dla komórek nowotworowych) – odkrycie kompleksu α-laktaalbuminy oraz kwasu oleinowego, które są obecne ludzkich mleku, tworzącego się wewnątrz kwaśnego środowiska w żołądku dziecka. Białka połączone z tłuszczem wykazują zdolność do niszczenia zmienionych nowotworowo komórek zachowując jednocześnie zdrowe komórki 11 . HAMLET gromadzą się wewnątrz błon komórek ,które zostały zmienione chorobowo przerywając ich ciągłość, co doprowadza do ich programowej śmierci – apoptozy11  . Kolejny mechanizm działania polega na wnikaniu do jądra komórkowego, co powoduje zaburzanie mechanizmu tworzenia się białek, które niezbędne są do jej funkcjonowania. Co ważne przeprowadzone niedawno badania wykazały, że sam kwas oleinowy nie działa niszcząco na komórki, jest on jednak niezbędny do działania HAMLET. Badania, w których wzięły udział osoby z nowotworem pęcherza moczowego, wykazały, że podawanie bezpośrednio przez katetery HAMLET do pęcherza moczowego za każdą próbą skutkowało tym, że zwiększała się ilość martwych komórek rakowych w moczu12   . Po 5 dniach stosowania tego typu terapii została odnotowana redukcja rozmiarów nowotworów oraz brak zmian wewnątrz tkanek, które otaczały guzy12.

Obecność komórek macierzystych w mleku ludzkim

Przed kilku latu odkryto, że w mleku ludzkim występują komórki macierzyste. Do tego czasu naukowcy uważali, że tego typu komórki, który teoretycznie może dać początek każdemu organowi ciała, są specyficzne jedynie na etapie rozwoju zarodowego. Co istotne, jedynie gruczoł piersiowy w okresie laktacji jest w stanie wytwarzać tego rodzaju komórki. W piersiach kobiet, które nie karmią nie zaobserwowano tych komórek13,14. Badania, które przeprowadzono na myszach, wykazały, że komórki macierzyste zawarte w mleku nie są trawione w żołądku, ale przechodzą dalej, do jelita wnikając do krwioobiegu14. Znakowane komórki były odnajdywane w różnych częściach ciała myszy, m.in. wewnątrz mózgu, wątroby, śledziony. Co znamienne, żywe komórki macierzyste z mleka, nadal były obecne nawet gdy karmienie zostało przerwane14. Świadczy to o ich właściwościach polegających na przechodzeniu i wbudowywaniu się w organy ciała, co może przełożyć się na korzyści rozwojowe oraz zdrowotne u dziecka. Wymiana komórek macierzystych, jaka zachodzi pomiędzy matką a dzieckiem, ma miejsce już na etapie życie płodowego (mikrochimeryzm). A więc laktacja to naturalne przedłużenie tego procesu13.

Programowanie żywieniowe – karmienie piersią jest interwencją żywieniową, która korzystnie wpływa na zdrowie

Wpływ diety, którą stosuje ciężarna kobieta, na zdrowie dziecka podkreślony został w latach 90 XX w., kiedy to naukowcy dokonali odkrycia wykazującego zależność pomiędzy wystąpieniem niedoboru lub nadmiaru określonych składników odżywczych w okresie płodowym, a podatnością dziecka ma różne choroby, np. otyłość, cukrzycę typu II, nadciśnienie tętnicze w dorosłym wieku15. Zjawisko to zostało nazwane „Programowaniem żywieniowym”. Fundament programowania opiera się na wpływie niektórych składników odżywczych dostarczanych do płodu w trakcie tzw. okien rozwojowych (np. kształtujące się organy we wczesnym etapie ciąży) wpływających korzystnie na funkcjonowanie całego organizmu (np. na ekspresję genów) nie tylko w czasie trwania ciąży, ale również w dorosłym życiu. Najnowsze doniesienia, które dotyczą jaki wpływ ma dieta matki na zdrowie dziecka potwierdzają pogląd, iż w trakcie wczesnego planowania ciąży warto i powinno się zadbać o dietę, która będzie w jak największym stopniu zbilansowana i dostarczała wszystkie niezbędne składniki odżywcze, w tym szczególnie kwas foliowy oraz inne witaminy z grupy B chroniące DNA zarodka i zmniejszające ryzyko wad cewy nerwowej16. Karmienie piersią jest najlepiej udokumentowaną interwencją żywieniową, która niezaprzeczalnie ma wpływ na prawidłowy rozwój niemowlęcia. Obszerna literatura wskazuje wiele korzyści zdrowotnych przy wyłącznym karmieniu piersią, w tym zmniejszone ryzyko otyłości, cukrzycy typu II, zwiększona odporność i wpływ na inteligencję dziecka. Mleko matki jest dynamicznym płynem zawierającym nie tylko białka, węglowodany czy tłuszcze, ale i setki innych aktywnych biologicznie substancji aktywnie przechodzących do organizmu dziecka3.

 

Literatura:

1. Kramer MS, Kakuma R. The optimal duration of exclusive breastfeeding: a systematic review (WHO/NHD/01.08). Geneva, Switzerland, Department of Nutrition for Health and Development and Department of Child and Adolescent Health and Development, World Health Organization, 2007

2. Breastfeeding and the Use of Human Milk. Section on breastfeeding. Pediatrics 2012;129:e827–e841

3. Ballard O., Morrow A. L. Human Milk Composition: Nutrients and Bioactive Factors. Pediatr Clin North Am. 2013; 60(1): 49–74

4. Gartner LM. Et al. American Academy of Pediatrics. Section on Breastfeeding: Breastfeeding and the use of human milk. Pediatrics 2005; 115: 496-506. 

5. Breastfeeding and the Use of Human Milk Section of Breastfeeding Pediatrics 2012; 129: c827

6. Karmienie piersią w teorii i praktyce. Red. M. Nehring-Gugulska Rok wyd. 2012 r. , Wydawca: Medycyna Praktyczna

7. Cesar G V.  et al. Association between breastfeeding and intelligence, educational attainment, and income at 30 years of age: a prospective birth cohort study from BrazilLancet Glob Health 2015; 3: e199–205

8. Belfort M.B. et al. Infant Feeding and Childhood Cognition at Ages 3 and 7 Years Effects of Breastfeeding Duration and Exclusivity. JAMA Pediatr doi:10.1001/jamapediatrics.2013.455

9. Kramer MS. Breastfeeding and Allergy: The Evidence Ann Nutr Metab 2011;59(suppl 1):20–26

10. Kobayashi HM et al. Relationship between breastfeeding duration and prevalence of posterior crossbite in the deciduous dentition. Am J Orthod Dentofacial Orthop. 2010;137(1):54-8. do

11. Ho JCS et al. Lipids as Tumoricidal Components of Human α-Lactalbumin Made Lethal to Tumor Cells (HAMLET). The Journal of Biological Chermistry. 2013; 288(24):17460-71.

12. Mossberg AK et al.  Bladder cancers respond to intravesical instillation of HAMLET (human alpha-lactalbumin made lethal to tumor cells). Int J Cancer. 2007;121(6):1352-9.

13. Hassiotou F et al. Breastmilk is a novel source of stem cells with multilineage differentiation potential. Stem Cells. 2012;30(10):2164-74.

14. Hassiotou F et al.  Breastmilk Imparts the Mother’s Stem Cells to the Infant FASEB 2015; 29:876.8

15. Fowden AL et al. Intrauterine programming of physiological systems: Causes and consequences. Physiology 2006; 21:29-37

16. Jones CJP  et al.  Tracking nutrient transfer at the human maternofetal interface from 4 weeks to term. Placenta, 2015; 36 (4): 372

 

Gdzie kupisz femaltiker

Sprawdź, gdzie w Twojej okolicy można kupić nasz produkt.

Kup w internecie Znajdź sklep
Pobierz bezpłatny poradnik

Dowiedz się, jak karmić piersią i dlaczego warto robić to jak najdłużej.

Pobierz poradnik