x

Eksperci mówia

Z raportu wynika, że zaledwie połowa ankietowanych była zachęcana przez lekarzy do karmienia piersią

Dr hab.n.med. Barbara Królak-Olejnik, prof.nadzw. Prezes Polskiego Towarzystwa Konsultantów i Doradców Laktacyjnych.
Kierownik Katedry i Kliniki Neonatologii UM we Wrocławiu

Komentarz, bardzo krótki …

Zgodnie z międzynarodową konwencją o prawach dziecka rodzice powinni mieć łatwy dostęp do obiektywnych i wyczerpujących informacji dotyczących karmienia dziecka i móc przedyskutować tę kwestię z pracownikiem ochrony zdrowia, który posiada współczesną rzetelną wiedzę na ten temat. Konwencja o prawach dziecka ratyfikowana przez Polskę 30.04.1991.Polski Komitet UNICEF, Stowarzyszenie Konwencji Praw Dziecka, Warszawa 1992. Pracownicy ochrony zdrowia są dla rodziców autorytetem w dziedzinie prawidłowego żywienia i opieki nad dzieckiem. Ich wiedza i postawa ma szczególne znaczenie w promowaniu pozytywnych postaw wobec karmienia piersią. Rea MA et al.. Counselling on breastfeeding: assessing knowledge and skills. Biulletin of WHO, 77, 492-498, 1999

Z raportu wynika, że zaledwie połowa ankietowanych była zachęcana przez lekarzy do karmienia piersią, a tylko 34% kobiet było informowanych o wyłącznym karmieniu piersią przez 6 miesięcy. Szokujący jest fakt, że 18% lekarzy sugeruje zakończenie karmienia piersią w pierwszych 6 miesiącach życia dziecka! Aż 44% sugeruje by karmić tylko do końca pierwszego roku życia. Wyłączne karmienie piersią powinno trwać około 6 miesięcy, alternatywnie mlekiem odciąganym, w następnej kolejności mlekiem dawczyń, do 1 roku lub dłużej. Mleko matki jest pokarmem pierwszego wyboru dla wszystkich dzieci: zdrowych i chorych, urodzonych o czasie i przed terminem. Ten sposób żywienia zapewnia noworodkom i dzieciom optymalny wzrost, rozwój i ochronę immunologiczną, wpływa korzystnie zdrowotnie zarówno na matki, dzieci jak i całe społeczeństwo1.

Zaleca się wyłączne karmienie piersią do 6 miesiąca życia, natomiast dalsze karmienie piersią można kontynuować do dwóch lat lub dłużej po włączeniu odpowiednich pokarmów uzupełniających2. Zalecenia ESPGHAN mówią o karmieniu wyłącznie piersią lub pokarmem matki przez pierwszych 6 miesięcy życia. Wyłącznie – oznacza, że dziecko otrzymuje tylko pokarm kobiecy, a w razie konieczności witaminy i leki. Żywność uzupełniająca powinna być wprowadzana stopniowo, nie rezygnując z mleka kobiecego. Po wprowadzeniu żywności, zwłaszcza glutenu, należy kontynuować karmienie piersią lub mlekiem kobiecym przynajmniej 2-3 miesiące3.

Fakty znane od bez mała 15 lat, nie są znane lekarzom? Ani pediatrom mającym najczęstszy kontakt z matką karmiącą i jej dzieckiem?

82% respondentek trafiło do POZ (Podstawowej Opieki zdrowotnej) – bardzo pozytywnym faktem jest możliwość karmienia aż w 76% gabinetów pediatrycznych (głównie POZ). Przerażającym natomiast jest fakt braku przestrzegania Kodeksu Marketingu Produktów Zastępujących Mleko Kobiece, wynikający najpewniej z braku znajomości obowiązujących zarówno rekomendacji jak również przepisów prawa. Aż w 41% gabinetów znajdowały się materiały reklamujące mieszanki mleczne i butelki, niestety tego typu reklama jest najczęściej promocją firm produkujących mieszanki i sprzedających swój produkt. Brakuje plakatów, ulotek, broszur dla rodziców/matek, promujących i wspierających karmienie piersią i mlekiem kobiecym, zgodnym z Kodeksem Marketingu Produktów Zastępujących Mleko Kobiece. Aktualnie najczęściej taką formę promocji personel medyczny tworzy sam. Zaledwie 18% gabinetów posiadało materiały promujące karmienie piersią. Ujednolicenie materiałów edukacyjnych jest możliwe, gdy zostaną zaprojektowane i wydane na zlecenie Ministerstwa Zdrowia.

Żenujący jest brak wiedzy lekarzy dotyczącej rozwiązywania problemów w okresie laktacji. Tylko 7% lekarzy pediatrów poleca porady laktacyjne, 13% zaleca odciąganie własnego mleka, natomiast aż 45% uważa, że mieszanka jest lekiem na „takie zło”. Zgodnie ze standardem postępowania medycznego przy udzielaniu świadczeń zdrowotnych z zakresu opieki okołoporodowej nad kobietą w okresie fizjologicznej ciąży, fizjologicznego porodu i połogu oraz opieki na noworodkiem4 – w przypadku stwierdzenia nieskutecznego karmienia piersią, należy zdiagnozować problem i wdrożyć postępowanie zgodnie z aktualną wiedzą na temat laktacji, w celu umożliwienia skutecznego nakarmienia noworodka mlekiem matki z piersi, a jeżeli nie jest to możliwe – odciągniętym mlekiem matki. Należy przy tym uwzględnić prawidłowy dobór metody dokarmiania. Diagnozę i przeprowadzone postępowanie należy odnotować w dokumentacji medycznej.

Zaleca się:

1) niepodawanie noworodkom karmionym piersią do picia wody, roztworu glukozy oraz niedokarmianie ich sztucznym mlekiem początkowym, jeśli nie wynika to ze wskazań medycznych;

2) niestosowanie, w okresie stabilizowania się laktacji (pierwsze 4 tygodnie), smoczków w celu uspokajania noworodka – z raportu wynika, że aż 78% lekarzy pediatrów nie odradza stosowania smoczka w ciągu pierwszych 4 tygodni po porodzie.

W szpitalach pediatrycznych, głównie w oddziałach niemowlęcych aż 85% matek może nakarmić swoje dziecko piersią. Szkoda jednak, że szpitale nie posiadają laktatorów do odciągania mleka, a tylko 1/3 personelu informowała matki o wartościach mleka kobiecego.
W 2004r przeprowadzono kohortowe badania prospektywne, w których wzięło udział 319 matek – karmiących piersią, które odbyły wizyty przed porodem i w ciągu 2 tyg. po porodzie – zapytano czy lekarze pediatrzy rozmawiają z matką o długości karmienia i planowanym powrocie do pracy. Tylko 25% matek potwierdziło odbycie takiej rozmowy.

Karmiącym mamom wcale nie jest łatwiej po powrocie do pracy. Tylko 1/3 matek odczuwa pozytywne nastawienie w swoim miejscu pracy do karmienia piersią, bo aż 74% ankietowanych uważa, że niekorzystne nastawienie pracodawców jest przyczyną przedwczesnego zakończenia karmienia piersią. Większość pracodawców respektuje obowiązujące przepisy wynikające z Kodeksu Pracy, ale 12% nie respektuje ustawowo obowiązujących przerw w pracy związanych z karmieniem piersią. Prawie połowa ankietowanych nie miała warunków w pracy do odciągania mleka, a aż 95% kobiet sama sfinansowała zakup sprzętu koniecznego do utrzymania laktacji po powrocie do pracy. Również 95% kobiet nie miało żłobka dla własnego dziecka w miejscu pracy5.

Podczas rutynowych wizyt dochodzi do niezamierzonych zaburzeń komunikacyjnych, na co wskazuje prospektywne badanie 288 matek, które w 4 tygodniu karmiły piersią6. Konfrontowano dane uzyskane od matek z informacjami otrzymanymi od lekarzy (54 ginekologów, 67 pediatrów), położnych i pielęgniarek z przychodni. 47% matek nie karmiło już wyłącznie piersią w 12 tygodniu. Uzyskały one:

  • poradę, aby dokarmiać mieszanką jeśli dziecko nie uzyskuje prawidłowych przyrostów masy ciała w trakcie karmienia piersią7
  • informację, że długość karmienia nie jest istotna8

Pozytywna informacja na temat karmienia naturalnego jest istotna dla długości i wyłączności karmienia9. Również Polskie matki często nie tylko wcześniej odstawiają dzieci od piersi, ale również nie podejmują stymulacji laktacji i karmienia piersią, bo nie uzyskują od pracowników ochrony zdrowia wsparcia ani pomocy laktacyjnej.

Brak wsparcia w karmieniu naturalnym i pomocy laktacyjnej zarówno ze strony personelu medycznego POZ i szpitali, ale także brak zrozumienia ze strony pracodawcy skazuje matkę karmiącą na pozyskiwanie informacji we własnym zakresie z różnych źródeł. Personel medyczny nie tylko, że nie posiada aktualnej, rzetelnej wiedzy, ale przekazuje błędne informacje nie oparte na faktycznej wiedzy i badaniach naukowych. Uzyskanie danych od ponad 2 tysięcy respondentek pozwala wnioskować, że przedstawiona sytuacja dotyczy całego kraju, a co najsmutniejsze mogą być rejony w Polsce gdzie jest jeszcze gorzej.

Konieczne zatem jest:

  • Opracowanie zasad postępowania i planowanie działań zawiązanych
    z upowszechnianiem karmienia piersią,
  • Przeszkolenie w teorii i praktyce wszystkich pracowników ochrony zdrowia, opieki społecznej i innych służb związanych z opieką nad matką i małym dzieckiem tak, aby mogli wprowadzać w życie opracowane standardy.10,
  • Respektowanie Międzynarodowego Kodeksu Marketingu Produktów Zastępujących Mleko Kobiece,
  • Zapewnienie dostępu wszystkim kobietom do profesjonalnej pomocy w sytuacjach problemowych,
  • Wdrożenie zasad pozwalających na ochronę, upowszechnianie i wspieranie karmienia piersią tak, aby uznawane było za normę.
  • Centralne opracowanie metod egzekwowania i przestrzegania wdrożonych zasad, a przede wszystkim weryfikacja wiedzy i procedur.

  1. WHO 2002, ESPGHAN 2009, AAP 2005, 2012.
  2. http://www.who.int/topics/breastfeeding/en
  3. J Pediatr Gastroenterol Nutr 2009; 49: 112-125.
  4. Dz.U. poz.1100 z roku 2012
  5. Analiza globalna zalecenia i ich przestrzegania na świecie Bull World Health Organ 2013;91:398–406 | doi: http://dx.doi.org/10.2471/BLT.12.109363 (breastfeeding legislation)
  6. Taveras EM et al.Pediatrics. 2004 ,113:e405-11
  7. OR: 3.2; 95% CI: 1.04, 9.7
  8. OR: 2.2; 95% CI: 1.2-3.9.
  9. Taveras EM et al. Pediatrics. 2004 ;113:e283-90.
  10. Cattaneo A et al. 2006, Mikiel-Kostyra K 2008,

 

Gdzie kupisz femaltiker

Sprawdź, gdzie w Twojej okolicy można kupić nasz produkt.

Kup w internecie Znajdź sklep
Pobierz bezpłatny poradnik

Dowiedz się, jak karmić piersią i dlaczego warto robić to jak najdłużej.

Pobierz poradnik