Doradca laktacyjny – w czym może pomóc?

Karmienie piersią to jedna z najbardziej naturalnych, a zarazem najbardziej wymagających części macierzyństwa. Choć wydaje się, że wystarczy intuicja i miłość do malucha, rzeczywistość potrafi zaskoczyć – bolesne brodawki, zastój pokarmu, niechęć dziecka do ssania czy niepewność, czy noworodek najada się wystarczająco. W takich chwilach wiele mam zadaje sobie pytanie: czy robię coś źle? Odpowiedź brzmi: nie, po prostu potrzebujesz wsparcia.

Tutaj pojawia się doradca laktacyjny – specjalista, który nie tylko zna tajniki fizjologii laktacji, ale też rozumie emocje towarzyszące młodej mamie. Jego rola to nie ocena, lecz towarzyszenie z empatią, wiedzą i praktycznymi wskazówkami, dzięki którym karmienie staje się łatwiejsze, przyjemniejsze i… naprawdę możliwe.

Kim jest doradca laktacyjny? 

Doradca laktacyjny to specjalista najwyższej klasy, który posiada najwyższy poziom wiedzy i kompetencji w zakresie opieki nad matką i dzieckiem, które doświadczają trudności w okresie karmienia piersią.

Zgodnie z międzynarodowymi standardami, jest to ekspert posiadający III, czyli najwyższy poziom wiedzy na temat laktacji. Jego rola wykracza daleko poza standardowe poradnictwo. Doradca laktacyjny zajmuje się rozwiązywaniem rzadkich i skomplikowanych problemów laktacyjnych, opierając swoje działania na aktualnych protokołach klinicznych i wiedzy medycznej.

Poradnictwo laktacyjne na tym poziomie to nauka interdyscyplinarna. Oznacza to, że specjalista musi łączyć wiedzę z zakresu fizjologii, pediatrii, neonatologii, położnictwa, farmakologii, a nawet psychologii, aby prawidłowo zdiagnozować problem i zaproponować skuteczną terapię. To on pomaga mamom w takich sytuacjach jak leczenie uporczywych ran brodawek, wyprowadzanie z poważnego obrzęku czy zapalenia piersi lub pomoc w karmieniu w nietypowych sytuacjach klinicznych.

W Polsce profesjonalne poradnictwo traktowane jest jako świadczenie zdrowotne, dlatego osoby udzielające takich porad muszą mieć kwalifikacje medyczne, w 90% są to położne, a także pielęgniarki i lekarze. Ich kompetencje potwierdzają dwa główne certyfikaty: polski Certyfikowany Doradca Laktacyjny (CDL) oraz międzynarodowy Konsultant Laktacyjny (IBCLC). 

Kiedy warto skorzystać z porad certyfikowanego doradcy laktacyjnego? 

Z porady certyfikowanego doradcy laktacyjnego warto skorzystać zawsze wtedy, gdy przeżywasz trudności z karmieniem piersią lub gdy standardowe wsparcie (np. w szpitalu) okazuje się niewystarczające. Doradca laktacyjny jest szkolony do rozwiązywania rzadkich i skomplikowanych problemów laktacyjnych oraz stosowania klinicznego postępowania diagnostycznego i leczniczego, opierając się na aktualnych protokołach medycznych.

Warto zgłosić się do doradcy, gdy pojawiają się konkretne problemy kliniczne. Dotyczy to sytuacji, gdy karmienie jest bolesne, masz poranione brodawki, lub pojawił się bolesny obrzęk piersi, zastój pokarmu czy nawet zapalenie piersi. Doradca laktacyjny jest też niezbędny, gdy martwisz się o wagę dziecka (za małe przyrosty) lub gdy podejrzewasz, że problemem jest nieprawidłowe ssanie lub budowa jamy ustnej, w tym skrócone wędzidełko języka u malucha.

Pomoc specjalisty jest również istotna w sytuacjach szczególnych. Doradcy laktacyjni pracują na Oddziałach Intensywnej Terapii Noworodka (OITN), wspierając mamy wcześniaków i dzieci chorych w optymalizacji laktacji i przygotowaniu do karmienia po wypisie. Warto skorzystać z pomocy także wtedy, gdy sama mama cierpi na choroby przewlekłe (np. padaczkę) i musi dostosować leczenie, aby było bezpieczne dla dziecka, lub gdy przeżywa kryzys okołoporodowy i potrzebuje wielospecjalistycznego wsparcia.

Nie musisz mieć poważnego kryzysu, by skorzystać z porady. Doradca laktacyjny to wiarygodne źródło wiedzy opartej na dowodach. Warto się do niego zgłosić, jeśli otrzymujesz sprzeczne lub mylące informacje. Pamiętaj, że poradnictwo to także profilaktyka, czyli konsultacja w pierwszych dwóch tygodniach po porodzie, które są bardzo ważne dla laktacji. Doradca laktacyjny może m.in. pomóc w ocenie techniki karmienia  i rozwiać Twoje wątpliwości, tym samym zapobiec wielu problemom.

Gdzie znaleźć doradcę laktacyjnego?

Certyfikowanych doradców laktacyjnych (posiadających certyfikat CDL lub IBCLC) można znaleźć zarówno w placówkach publicznej opieki zdrowotnej, jak i w ramach praktyki prywatnej. Udzielają oni profesjonalnych porad matkom na różnych etapach karmienia piersią.

Znajdziesz ich w szpitalach położniczych, gdzie pomagają mamom tuż po porodzie, a także na Oddziałach Intensywnej Terapii Noworodka (OITN), wspierając karmienie wcześniaków i chorych dzieci. Działają również w szpitalach pediatrycznych oraz w ramach Podstawowej Opieki Zdrowotnej (POZ).

Bardzo popularnym miejscem są specjalistyczne poradnie laktacyjne, które często funkcjonują przy placówkach medycznych. Ponadto wielu doradców oferuje wsparcie poza murami szpitala. Pracują w środowisku, oferując wizyty domowe, co jest bardzo wygodną formą pomocy dla młodej mamy, lub prowadzą zajęcia w Szkołach Rodzenia.

Niezależnie od miejsca, szukając pomocy, zawsze warto sprawdzić kwalifikacje specjalisty. Pamiętaj, aby szukać osób posiadających certyfikat CDL lub IBCLC. Wiarygodne listy i informacje na temat laktacji oraz ekspertów znajdziesz na portalu Centrum Nauki o Laktacji (www.cnol.kobiety.med.pl).

Doradca laktacyjny – podsumowanie

Karmienie piersią to nie tylko sposób żywienia dziecka, ale też wyjątkowa więź i inwestycja w zdrowie mamy i malucha. Choć często wymaga cierpliwości i nauki, z odpowiednim wsparciem może stać się pięknym doświadczeniem, wolnym od bólu i niepewności. Doradca laktacyjny to specjalista, który łączy wiedzę medyczną z empatią, potrafi zdiagnozować przyczyny trudności z karmieniem, poprawić technikę, a przede wszystkim przywrócić mamie wiarę w siebie i swoje możliwości.

Warto pamiętać, że każdy problem z karmieniem piersią da się rozwiązać szybciej i skuteczniej, jeśli nie zostanie zlekceważony. Dlatego warto zgłosić się do doradcy laktacyjnego już przy pierwszych trudnościach, zanim ból, stres i zmęczenie odbiorą radość z macierzyństwa. Skorzystanie z pomocy certyfikowanego doradcy laktacyjnego to krok ku spokojniejszemu, bardziej świadomemu karmieniu piersią i lepszemu startowi dla mamy i dziecka.

Czasem wystarczy jedna dobrze poprowadzona konsultacja, by karmienie, które wydawało się niemożliwe, znów stało się naturalne.

Bibliografia: 

1. XVII Zjazd Centrum Nauki o Laktacji: Karmienie piersią, ale z głową! Współczesne wyzwania poradnictwa laktacyjnego, Warszawa, 7–8 czerwca 2024 r. Materiały konferencyjne. Centrum Nauki o Laktacji (CNoL), Fundacja Twórczych Kobiet, 2024.