Jakie właściwości ma lecytyna rzepakowa?

Okres karmienia piersią to wyjątkowy czas, pełen pozytywnych emocji, ale i… ogromnego wysiłku dla organizmu kobiety. W tym intensywnym momencie ciało pracuje na najwyższych obrotach: produkuje mleko, regeneruje się po ciąży, a umysł próbuje nadążyć za nową rzeczywistością i nieprzespanymi nocami. Nic więc dziwnego, że wiele mam szuka naturalnych sposobów, by odzyskać energię, poprawić koncentrację i zadbać o swoje zdrowie. Jednym z takich sprzymierzeńców może być lecytyna rzepakowa, czyli składnik o tłuszczowym charakterze, który odgrywa kluczową rolę w funkcjonowaniu układu nerwowego, wątroby i przemianie materii.

Choć często kojarzona z suplementami wspierającymi koncentrację i funkcje poznawcze u osób uczących się czy zapracowanych, lecytyna ma znacznie szersze zastosowanie. Stanowi ona źródło fosfolipidów, które są istotnym składnikiem błon komórkowych i uczestniczą w wielu procesach metabolicznych, warunkujących prawidłowe funkcjonowanie komórek. Lecytyna może pośrednio wspierać ogólne funkcjonowanie organizmu, również w okresie karmienia piersią. Warto więc przyjrzeć się jej bliżej i odkryć, dlaczego właśnie lecytyna pozyskiwana z rzepaku zyskuje coraz większe uznanie w świecie zdrowia i suplementacji.

Czym jest lecytyna rzepakowa?

Lecytyna rzepakowa to naturalna mieszanina związków tłuszczowych, której głównym i najcenniejszym składnikiem są fosfolipidy. Jednym z najważniejszych fosfolipidów jest fosfatydylocholina, czyli związek naturalnie występujący również w mleku ludzkim.

Wśród różnych rodzajów lecytyn (np. popularnej sojowej czy słonecznikowej), coraz większą uwagę zwraca lecytyna rzepakowa. Dzieje się tak ze względu na jej wyjątkowo korzystny profil kwasów tłuszczowych. W porównaniu do lecytyny sojowej charakteryzuje się ona zwykle niższą zawartością kwasów tłuszczowych nasyconych oraz innymi proporcjami kwasów nienasyconych, co jest związane z naturalnym składem oleju rzepakowego. Ponadto lecytyna rzepakowa stanowi źródło fosfolipidów, w tym fosfatydylocholiny.

 Jakie właściwości ma lecytyna rzepakowa? 

Lecytyna rzepakowa ma dwie podstawowe właściwości, które czynią ją cennym wsparciem w okresie laktacji. Po pierwsze, wyróżnia ją wyjątkowo korzystny profil kwasów tłuszczowych, a po drugie, jej stosowanie wpływa na lepkość mleka oraz wypływ z przewodów mlecznych, co zapobiega blokowaniu przewodów mlecznych.

Najważniejszą właściwością z punktu widzenia mamy karmiącej jest jej wpływ na pokarm. Przyjmuje się, że lecytyna rzepakowa skutecznie obniża lepkość mleka. Czyni to poprzez zwiększenie w nim udziału wielonienasyconych kwasów tłuszczowych.

Inne właściwości lecytyny rzepakowej wynikają wprost z jej budowy. Wspomniana fosfatydylocholina jest jednym z najważniejszych naturalnych źródeł choliny, określanej czasem jako witamina B4.

Cholina jest absolutnie niezbędna dla prawidłowego funkcjonowania organizmu mamy (i nie tylko!). Odpowiada ona za:

• tworzenie i utrzymanie prawidłowej struktury komórek,
• prawidłowe funkcjonowanie mięśni, układu oddechowego i serca,
• pracę mózgu związaną z pamięcią,
• regulację gospodarki lipidowej (tłuszczowej).

Niedobory choliny mogą być poważne w skutkach. Objawiają się m.in. nadmiernym gromadzeniem się cholesterolu i trójglicerydów w wątrobie (stłuszczenie wątroby), a także mogą powodować stany lękowe, bóle głowy czy problemy z sercem. Lecytyna rzepakowa, dostarczając choliny, wspiera te wszystkie procesy.

Jakie zastosowanie ma lecytyna rzepakowa? 

Główne zastosowanie lecytyny rzepakowej to wspomaganie kobiet w okresie laktacji, szczególnie w profilaktyce i łagodzeniu problemów z przepływem pokarmu, takich jak zatkane przewody mleczne czy zastój pokarmu j. Ponadto, dzięki swojemu składowi, służy ona jako cenne źródło fosfolipidów w suplementach diety, oferując korzystniejszy profil tłuszczowy niż inne popularne lecytyny.

Wsparcie w problemach laktacyjnych

W okresie karmienia piersią lecytyna rzepakowa jest ważnym elementem wsparcia, gdy pojawiają się zaburzenia przepływu mleka. Jej działanie polega przede wszystkim na obniżaniu lepkości mleka. Czyni to poprzez zwiększenie w mleku ilości wielonienasyconych kwasów tłuszczowych.

Mleko, które jest mniej lepkie, znacznie rzadziej tworzy zatory i blokuje przewody mlekowe. Można wyobrazić sobie lecytynę jako delikatny, naturalny „detergent” w gruczole mlekowym, który pomaga utrzymać tłuszcze w formie płynnej emulsji i zapobiega „zatykaniu się rurek”.

Jeśli jednak dojdzie już do blokady przewodu mlecznego, lecytyna rzepakowa działa jak emulgator, pomaga go „rozbić” i zemulgować, ułatwiając udrożnienie przewodu i przywrócenie prawidłowego przepływu pokarmu.

Z tego powodu doustne przyjmowanie lecytyny jest oficjalnie zalecane w schematach postępowania w przypadku zatkania przewodu czy zastoju . Badania pilotażowe wykazały, że suplementacja kompleksem zawierającym lecytynę rzepakową pomaga w redukcji bólu piersi i wspiera utrzymanie ciągłości karmienia.

Źródło cennych składników odżywczych

Niezależnie od wsparcia laktacji, lecytyna rzepakowa jest ceniona jako suplement diety dostarczający cennych fosfolipidów.  Warto przy tym zwrócić uwagę na nowoczesne formy suplementów diety. Dostępna jest odolejona lecytyna rzepakowa w proszku, która jest znacznie bardziej skoncentrowana i może zawierać nawet o 54% więcej fosfolipidów i o 96% mniej obojętnych lipidów (jak trijglicerydy, woski, terpeny) niż tradycyjna lecytyna w płynie.

Jakie są przeciwwskazania do stosowania lecytyny rzepakowej? 

Lecytyna rzepakowa jest uznawana za substancję o bardzo wysokim profilu bezpieczeństwa, a przeciwwskazania do jej stosowania są bardzo ograniczone.

W zasadzie jedynym konkretnym przeciwwskazaniem jest potwierdzona nadwrażliwość lub alergia na którykolwiek składnik danego preparatu. Sama lecytyna rzepakowa jest zazwyczaj świetnie tolerowana, jednak sięgając po suplement diety, należy zawsze sprawdzić jego pełny skład. 

Lecytyna rzepakowa – podsumowanie

Lecytyna rzepakowa to wyjątkowy składnik, który łączy w sobie bezpieczeństwo stosowania z realnymi korzyściami dla zdrowia i samopoczucia kobiet karmiących piersią. Dzięki bogactwu fosfolipidów, choliny oraz wielonienasyconych kwasów tłuszczowych, wspiera ona nie tylko prawidłowe funkcjonowanie układu nerwowego, wątroby i przemian materii, ale też ma praktyczne zastosowanie w profilaktyce problemów laktacyjnych.

Wybierając lecytynę pozyskiwaną z rzepaku, mama karmiąca zyskuje naturalne wsparcie, które jest bezpieczne, skuteczne i zgodne z fizjologicznymi potrzebami organizmu. Warto jednak pamiętać, że suplementacja powinna być elementem kompleksowej troski o siebie: zbilansowanej diety, odpoczynku i regularnych konsultacji ze specjalistą. Lecytyna nie działa jak “magiczna tabletka”, ale może być sprzymierzeńcem, który subtelnie wspiera ciało w jednym z istotnych etapów życia kobiety.

Bibliografia: 

1. Normy żywienia dla populacji polskiej – nowelizacja. Instytut Żywności i Żywienia, Warszawa 2012, ISBN: 978-83-86060-83-2.
2. Nehring-Gugulska M. [i in.]. ZASTOSOWANIE NATURALNYCH SKŁADNIKÓW (BROMELAINA, LECYTYNA, PROBIOTYK), JAKO UZUPEŁNIENIE POSTĘPOWANIA W PRZYPADKU ZABURZEŃ PRZEPŁYWU MLEKA PRZEZ GRUCZOŁ PIERSIOWY W OKRESIE LAKTACJI – BADANIE PILOTAŻOWE. Postępy Neonatologii, 2023, nr 1 (29), [7-17].
3. Brink LR, Lönnerdal B. Milk fat globule membrane: the role of its various components in infant health and development. J Nutr Biochem [Internet]. 2020;85:108465. Available from: https://doi.org/10.1016/j.jnutbio.2020.108465.