fotolia-73882152-subscription-monthly-m-5.jpg

Cholina a skład mleka kobiecego

Cholina to witamina z grupy B, obecna w dużych ilościach np. w żółtku jaja kurzego, mięsie, mleku. Organizm ludzki może syntetyzować niewielkie ilości tej witaminy w wątrobie przy użyciu enzymu wrażliwego na estrogen, niemniej odnotowuje się częste zaburzenia jego aktywności wpływające na to, że głównym źródłem choliny dla człowieka staje się dieta. 

Badania dotyczące częstości występowania zaburzeń w jego aktywności mogą dotyczyć aż ¾ populacji Europejek [1]. W związku z tym 1989 r. Amerykański Instytutu Medycyny zarekomendował cholinę jako składnik niezbędny w diecie człowieka. Dobowe spożycie choliny dla kobiet karmiących powinno wynosić 550 mg. Taka ilość odpowiada spożyciu około 4 jaj kurzych dziennie [2].Ocena spożycia tego składnika z diety wykonana w krajach europejskich wskazuje na to, że wszystkie grupy wiekowe, a zatem także kobiety karmiące są narażone na niedobory choliny [3]. Badanie spożycia choliny przez kobiety karmiące wykonane w Polsce wykazało, że średnie spożycie jaj kurzych (najlepszego źródła choliny) to zaledwie 18 g czyli 2-3 sztuki na tydzień [4].

Cholina w organizmie człowieka jest niezbędna do prawidłowego rozwoju układu nerwowego, w tym struktur odpowiedzialnych za pamięć wzrokową. Jest składnikiem istotnego neuroprzekaźnika jakim jest acetylocholina oraz głównym składnikiem błon komórkowych i wspiera funkcjonowanie wątroby. Cholina jest także bardzo ważna jeśli chodzi o regulowanie odczytywania genów, poprzez dostarczanie cząstek chemicznych (reszt metylowych), które przyłączając się na nić DNA blokują odczytywanie niektórych genów o niekorzystnym wpływie na zdrowie człowieka [2]. Właściwe zmetylowanie konkretnych odcinków kodujących dany gen skutkuje korzystnym i długoterminowym wpływem ma zdrowotność dziecka. Niemowlęta urodzone przez matki spożywające cholinę w ciąży miały o 1/3 mniejsze stężenie kortyzolu (hormonu stresu) we krwi pępowinowej [5]. Może to wpływać na mniejszą aktywność nadnerczy. Nadmiar kortyzolu utrzymujący się przed dłuższy czas oddziałuje niekorzystnie na metabolizm i zdrowie, co jest przyczyną zwiększonego ryzyka zachorowania na cukrzycę typu 2, otyłość czy schorzenia serca. Badania wskazują, że transport choliny przebiega preferencyjnie z krwiobiegu matki do gruczołu mlekowego. Jednocześnie obserwuje się mechanizm oszczędzający tj. redukcja wydalania choliny z moczem matki [6]. Dlatego też zawartość choliny w mleku ludzkim jest w znacznym stopniu uzależniona od jej spożycia przez matkę, a także powiązana z redukcją aktywności enzymu wątrobowego odpowiedzialnego za jej syntezę w organizmie [2]. Największe stężenie choliny znajduje się w mleku dojrzałym w porównaniu do siary [2]. Jeśli chodzi o prawidłowy rozwój dziecka karmionego piersią to ze względu na to, że cholina jest bardzo istotnym składnikiem znajdującym się w dużych ilościach w strukturach mózgu, ma zatem kolosalne znaczenie, jeśli chodzi rozwój umysłowy dziecka, który najintensywniej przebiega w okresie prenatalnym i do 2 r.ż.

Zatem korzystne z punktu widzenia rozwoju dziecka jest zapewnienie mu podaży optymalnej ilości choliny podczas tego okresu. W związku z tym, w przypadku dziecka karmionego piersią najefektywniejszym sposobem podaży choliny jest poprzez mleko matki. Badanie dotyczące 6 -miesięcznych niemowląt karmionych wyłącznie piersią wykazało, że wysokie stężenie choliny, DHA i luteiny w mleku matki koreluje z lepszymi wynikami pamięci wzrokowej – co odpowiada za funkcję rozpoznawania [7]. Badania wykazują, że dzieci kobiet spożywających wysokie dawki choliny od II trymestru ciąży miały znacznie lepsze wyniki testu określającego pamięć wzrokową w wieku 7 lat [8]. Badanie z podażą dużej porcji choliny kobietom karmiącym piersią wykazało istotny statystycznie wzrost zarówno choliny jak i jej metabolitów w mleku w porównaniu do grupy przyjmującej placebo [9]. Zatem to badanie wskazuje na cholinę jako czynnik modyfikujący wartość odżywczą mleka. Autorzy sugerują, że mechanizm dotyczący zmiany wartości odżywczej w grupie choliny może być związany z wpływem tego składnika na metabolizm i transport tłuszczy np. zwiększone wydzielanie trójglicerydów z wątroby [9].

1. da Costa et al. FASEB J.2014; 28:2970–2978

2. Zeisel SH. International Journal of women’s Health. 2013;5

3. Vennemann FB i wsp. Br J Nutr. 2015; 1:1-10

4. Weker H. et al. Roczniki PZH, 1999 50 nr 4; 435-443

5. Jiang, X. et al. FASEB J. 2012; 26, 3563– 3574

6. Davenport C i wsp. J Nutr Biochem. 2015;26(9):903-11

7. Ilcol YO i wsp. J Nutr Biochem. 2005;16(8):489-99

8. Boeke CE et al. Am J Epidemiol. 2013; 177(12):1338-47.

9. Fischer, L. M., et al. The American Journal of Clinical Nutrition 2010; 92(2): 336-346.